ҚР АШМ купондық сыйақыны субсидиялау тетігін өзгертуді жоспарламайды

Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі агроөнеркәсіптік кешендегі купондық сыйақыны субсидиялаудың қолданыстағы тетігін өзгерту мүмкіндігін қарастырмайды. Ведомство бұл құралды ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерді қолдаудың ең тиімді әрі теңгерімді тәсілі ретінде бағалайды. Ол аграршылар үшін қолжетімді қаржыландыру шарттарын сақтай отырып, жеке инвестицияларды тартуға мүмкіндік береді. Бұл туралы Сенаттың пленарлық отырысында Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров мәлімдеді.

Оның айтуынша, балама ретінде бюджеттік несиелеу қолданылуы мүмкін. Алайда республикалық бюджетке түсетін жүктемені азайту мақсатында облигациялық қарыздар бойынша купондық сыйақыны субсидиялау тетігі таңдалды. Бұл құрал салаға елеулі көлемде бюджеттен тыс қаражат тартуға мүмкіндік береді.

Аталған тетік арқылы көктемгі егіс және егін жинау жұмыстарын қаржыландыруға шамамен 700 млрд теңге бағытталды. Нәтижесінде шамамен 8 мың ауыл шаруашылығы тауарын өндіруші қолдау алып, 8,5 млн гектарға жуық егіс алқабы қаржыландырылды. Қаржыландыру алғандардың 96%-ын шағын бизнес субъектілері, 3%-ын орта бизнес және 1%-ын ірі бизнес өкілдері құрады.

Министрдің айтуынша, бюджеттен бөлінген әрбір 1 теңге есебінен қосымша 5 теңге көлемінде коммерциялық қаржыландыру тартылған. Соның нәтижесінде аграршылар жылдық 5% мөлшерлемемен бір жылдан 15 айға дейінгі мерзімге жеңілдетілген несие алу мүмкіндігіне ие болды. Бұл сапалы тұқым, минералдық тыңайтқыштар мен өсімдіктерді қорғау құралдарын сатып алуды қоса алғанда, барлық маусымдық агротехникалық жұмыстарды уақытылы жүргізуге мүмкіндік берді.

АШМ мәліметінше, аталған субсидиялау тетігі соңғы екі жыл қатарынан рекордтық өнім алуға ықпал еткен факторлардың бірі болды. Сонымен қатар егіс құрылымын әртараптандыру жұмыстары жалғасты. Осы кезеңде бидай алқабы 1 млн гектарға қысқарып, 12,1 млн гектарды құрады. Ал майлы дақылдар алқабы 1,1 млн гектарға ұлғайып, 4,1 млн гектарға жетті, бұршақ дақылдарының егіс көлемі 300 мың гектарға артып, 800 мың гектарды құрады.

Агроөнеркәсіптік кешеннің экспорттық түсімі 7 млрд АҚШ долларына немесе шамамен 3,5 трлн теңгеге жетті. Министрлік мәліметінше, жеңілдетілген несиелеуге бағытталған әрбір 1 трлн теңге АӨК-те 15 трлн теңгеге дейін жалпы өнім өндіруге мүмкіндік береді.

Ведомство сондай-ақ купондық сыйақыны төлеу міндеттемелерінің бір бөлігін «Аграрлық несие корпорациясы» АҚ мен «ҚазАгроҚаржы» АҚ-на жүктеу олардың шығындарының өсуіне әкеледі деп есептейді. Бұл өз кезегінде аграршылар үшін несие ресурстарының қымбаттауына және жеңілдетілген қаржыландырудың қолжетімділігінің төмендеуіне себеп болуы мүмкін.

Айдарбек Сапаров мемлекеттік мүлік туралы заңнама мен Бюджет кодексіне сәйкес квазимемлекеттік ұйымдар, соның ішінде АНК мен ҚазАгроҚаржы өз пайдасының кемінде 70%-ын дивиденд ретінде бюджетке аударатынын еске салды. Осылайша бұл ұйымдардың табысы ел экономикасына қайта оралып, оның ішінде ауыл шаруашылығын одан әрі дамытуға бағытталады.