14.10.2026, 06:11
Міндетті төлемдер астықты сату мерзіміне әсер етеді
Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстарында фермерлер тиімді бағаны күтіп, өнімді сақтаудың немесе ағымдағы шығындарды өтеу үшін астықты сатудың бірін таңдауға мәжбүр
Шаруашылықтар астық бағасының көтерілуін күтуі мүмкін, алайда ауыл шаруашылығы маусымының өз төлем күнтізбесі бар: кредиттерді өтеу, жалақы төлеу, жанармай сатып алу және салық төлеу белгілі бір мерзімде жүзеге асырылуы тиіс. Сондықтан астықтың бір бөлігі баға қолайлы болған кезде емес, шаруашылыққа шұғыл ақша қажет болған жағдайда сатылады.
Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстарында кейбір фермерлер өнімді сақтап, тиімді бағаны күтудің немесе ағымдағы міндеттемелер бойынша тезірек есеп айырысудың бірін таңдауда. Біреулері астығын сақтап, сатып алушы күтеді. Басқалары өнімнің бір бөлігін орақ аяқталғаннан кейін бірден сатады, кейде өздері төмен деп есептейтін бағамен өткізуге мәжбүр болады.
Солтүстік Қазақстан облысының Шал ақын ауданындағы фермерлердің бірі егін жинау кезінде дизель отынын сатып алу және жұмысшылардың жалақысын төлеу қажеттілігіне байланысты астықты тікелей алқаптан 63–65 бағасымен сатқанын айтты. Кейін оның элеваторда шамамен 500 тонна астығы қалған, ал жаңа ұсынылған баға ҚҚС-сыз 75 болған. Фермердің өзі кемінде 85 алуды жоспарлаған. Сондықтан ол астық қорының бір бөлігін тиімдірек баға күтіп, сақтауды жалғастырған.
Фермердің түсіндіруінше, сатылатын астық көлемі төлем мерзімдеріне қарай есептеледі. Егер белгілі бір күнге дейін қомақты соманы төлеу қажет болса, ұсынылған баға көңілінен шықпаса да, шаруашылық ақша табуға мәжбүр болады.
Ақмола облысында кейбір фермерлер үшін өнімнің төмен болуы қаржылық есепті одан әрі қиындатады. Бір шаруашылықта дәнді дақылдардың орташа өнімділігі гектарына шамамен 8 центнер деп бағаланған, ал желімшесі 30% болатын бидайға ҚҚС-сыз 97 мың теңге ұсынылған. Фермердің айтуынша, сұраныс бар, алайда мұндай бағамен сату тиімсіз: өнім көлемі аз, ал маусымдық шығындарды өтеу қажет. Басқа бір шаруашылықта бидай түгелге жуық жойылып, жиналған астық тұқымға да жетпеген.
Фермерлер бағаның алдағы өзгерісін әртүрлі бағалайды. Біреулері егін жинау науқаны аяқталғаннан кейін баға өседі деп күтеді. Басқалары бағаның төмендеуінен қауіптенеді: күзде көптеген шаруашылық кредиттерін өтеуі керек, сондықтан нарыққа бір мезгілде астықтың үлкен көлемі шығарылуы мүмкін. Бұл — өндірушілердің пікірлері, дайын болжам емес.
