27.04.2026, 23:57

Бидай қымбаттауда: Қазақстан нарығы салық және валюталық өзгерістерге жауап беруде

Бағаның өсуі аграрийлердің сатуды шектеуімен, салық саясатының өзгеруімен және экспорттық белсенділікке әсер ететін валюта бағамының ауытқуларымен байланысты

2026 жылдың басынан бері Қазақстандағы азық-түлік бидайы нарығы бірқатар факторлардың ықпалымен қалыптасып отыр. Олардың қатарында салық саясатының өзгеруі, валюта бағамының ауытқуы, логистикалық шектеулер және аграрийлердің сату стратегиясын ұстамды жүргізуі бар.

Қаңтар айында ұсыныстың шектелуі мен логистикадағы қиындықтар аясында 3-сыныпты бидай бағасы EXW шарттарымен тоннасына 90–95 мың теңгеге дейін өсті.

Ақпан айында нарыққа негізгі әсерді салық заңнамасындағы өзгерістер көрсетті — ҚҚС мөлшерлемесінің өсуі және трейдерлер үшін оны қайтару тетігінің түзетілуі. Бұл экспорттық маржаның төмендеуіне және жаңа мәмілелердің іс жүзінде тоқтауына алып келді: нарық қатысушылары бұрын жасалған келісімшарттарды орындаумен шектеліп, күту позициясын ұстанды. Соған қарамастан, бағалар өсуін жалғастырып, EXW шарттарымен тоннасына 92–98 мың теңгеге жетті.

Наурыз және сәуір айларында қосымша фактор ретінде теңгенің негізгі валюталарға қатысты нығаюы әсер етті, бұл кейбір экспорттық операциялардың рентабельдігін төмендетті. Нәтижесінде 3-сыныпты бидай бағасы EXW шарттарымен тоннасына 95–100 мың теңге деңгейінде қалыптасты.

Қосымша оқыңыз

Қазақстанның солтүстік бөлігінде жауын-шашын егін жинау жұмыстарына қиындық туғызуы мүмкін еді Қазгидрометтің мәліметінше, қазан айының бірінші онкүндігінде елдің астық өсіретін аудандарының басым бөлігінде бірқалыпты жылы ауа райы сақталды Қазақстаннан күнбағыс майы, ұн және мал азығының экспорты 48%-ға өсті Қазақстан бидай экспортын 1,25 млрд долларға дейін ұлғайтты, ал зығыр тұқымының экспорты ақшалай мәнде 2,3 есе артты Қазақстан, Өзбекстан, Ауғанстан, Пәкістан және Иран көлік дәлізін дамытуды талқылады Келіссөздер барысында негізгі назар маршрутты келісуге, жүк базасын қалыптастыруға және халықаралық инвесторларды тартуға аударылды Қазақстан мен Камбоджа ауыл шаруашылығы өнімдерінің саудасын кеңейтуді талқылады Келіссөздер қорытындысы бойынша тараптар сауда байланыстарын дамытуға және жаңа бастамаларды іске асыру үшін бірлескен жұмыс тобын құру мүмкіндігін қарастыруға дайын екендерін білдірді Иордания халықаралық тендерде 60 мың тонна жемдік арпа сатып алды Астық жеткізушісі C&F шарттары бойынша тоннасына $307 баға ұсынған Olam компаниясы болады. Астық партиясын жеткізу 2027 жылдың қаңтар айының бірінші жартысына жоспарланған Қазақстанда ет өндіру көлемі 846,5 мың тоннаға жетті 2026 жылдың тоғыз айының қорытындысы бойынша мал шаруашылығының жалпы өнім көлемі 3,2 трлн теңгеден асты, ал нақты көлем индексі 103,5%-ды құрады ҚТЖ мен Өзбекстан астықты түсіруді жеделдету шараларын келісуде 2026 жылғы қаңтар–қыркүйек айларында Өзбекстанға 4,1 млн тонна қазақстандық астық жөнелтілді, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 44%-ға артық Қырғызстанда астық өнімі 2,5 млн тоннаға жетті Дәнді дақылдардың ең көп көлемі Шу облысында жиналды, ал дәндік жүгерінің жалпы түсімі 671 мың тоннадан асты