27.04.2026, 23:57

Бидай қымбаттауда: Қазақстан нарығы салық және валюталық өзгерістерге жауап беруде

Бағаның өсуі аграрийлердің сатуды шектеуімен, салық саясатының өзгеруімен және экспорттық белсенділікке әсер ететін валюта бағамының ауытқуларымен байланысты

2026 жылдың басынан бері Қазақстандағы азық-түлік бидайы нарығы бірқатар факторлардың ықпалымен қалыптасып отыр. Олардың қатарында салық саясатының өзгеруі, валюта бағамының ауытқуы, логистикалық шектеулер және аграрийлердің сату стратегиясын ұстамды жүргізуі бар.

Қаңтар айында ұсыныстың шектелуі мен логистикадағы қиындықтар аясында 3-сыныпты бидай бағасы EXW шарттарымен тоннасына 90–95 мың теңгеге дейін өсті.

Ақпан айында нарыққа негізгі әсерді салық заңнамасындағы өзгерістер көрсетті — ҚҚС мөлшерлемесінің өсуі және трейдерлер үшін оны қайтару тетігінің түзетілуі. Бұл экспорттық маржаның төмендеуіне және жаңа мәмілелердің іс жүзінде тоқтауына алып келді: нарық қатысушылары бұрын жасалған келісімшарттарды орындаумен шектеліп, күту позициясын ұстанды. Соған қарамастан, бағалар өсуін жалғастырып, EXW шарттарымен тоннасына 92–98 мың теңгеге жетті.

Наурыз және сәуір айларында қосымша фактор ретінде теңгенің негізгі валюталарға қатысты нығаюы әсер етті, бұл кейбір экспорттық операциялардың рентабельдігін төмендетті. Нәтижесінде 3-сыныпты бидай бағасы EXW шарттарымен тоннасына 95–100 мың теңге деңгейінде қалыптасты.

Қосымша оқыңыз

IGC әлемдік бұршақты дақылдар саудасының 22,3 млн тоннаға дейін өсетінін болжады Халықаралық сарапшылар бұршақ пен жасымық жеткізілімдерінің артуын күтуде Қазақстанда контейнерлік тасымал көлемі өсіп келеді Өсім экспорттық, импорттық және транзиттік тасымалдардың ұлғаюымен, сондай-ақ елдің заманауи логистикалық инфрақұрылымының дамуымен қамтамасыз етілуде Қазақстандық аграршылар 9 млн гектарға жуық ауыл шаруашылығы дақылдарын екті Егіс науқанын жүргізу үшін елде мыңдаған ауыл шаруашылығы техникасы жұмылдырылған FAO 2034 жылға қарай Орталық Азияның аграрлық тапшылығы үш есеге жуық өседі деп болжайды Халық санының артуы азық-түлік импортының өсуіне әсер ететін негізгі факторлардың бірі болады «Қазақстанда жасалған» бағдарламасы бойынша өтінім қабылдау 25 мамырда басталады Бағдарлама отандық өндірістегі техниканы 10 жылға дейін қаржыландыруды қарастырады Ресей Латвия, Эстония және Финляндия бағытындағы теміржол тасымалдарына көтермелеуші коэффициент енгізеді Тасымалдаушылар қауымдастығы РЖД жаңа тарифтерінің егжей-тегжейін түсіндірді Ауыл шаруашылығы өндірушілерін форвардтық қаржыландыру көлемі 11,6 млрд теңгеге өсті Аграрлар қолдау бағдарламасы аясында күнбағыс, рапс және зығыр жеткізілімдерін арттыруда Қазақстанда астық пен майлы дақылдарға экспорттық баж салығын енгізу мәселесі талқылануда Бизнес пен салалық қауымдастықтар салықтық жүктеменің күшеюіне қарсы шықты