27.04.2026, 23:57

Бидай қымбаттауда: Қазақстан нарығы салық және валюталық өзгерістерге жауап беруде

Бағаның өсуі аграрийлердің сатуды шектеуімен, салық саясатының өзгеруімен және экспорттық белсенділікке әсер ететін валюта бағамының ауытқуларымен байланысты

2026 жылдың басынан бері Қазақстандағы азық-түлік бидайы нарығы бірқатар факторлардың ықпалымен қалыптасып отыр. Олардың қатарында салық саясатының өзгеруі, валюта бағамының ауытқуы, логистикалық шектеулер және аграрийлердің сату стратегиясын ұстамды жүргізуі бар.

Қаңтар айында ұсыныстың шектелуі мен логистикадағы қиындықтар аясында 3-сыныпты бидай бағасы EXW шарттарымен тоннасына 90–95 мың теңгеге дейін өсті.

Ақпан айында нарыққа негізгі әсерді салық заңнамасындағы өзгерістер көрсетті — ҚҚС мөлшерлемесінің өсуі және трейдерлер үшін оны қайтару тетігінің түзетілуі. Бұл экспорттық маржаның төмендеуіне және жаңа мәмілелердің іс жүзінде тоқтауына алып келді: нарық қатысушылары бұрын жасалған келісімшарттарды орындаумен шектеліп, күту позициясын ұстанды. Соған қарамастан, бағалар өсуін жалғастырып, EXW шарттарымен тоннасына 92–98 мың теңгеге жетті.

Наурыз және сәуір айларында қосымша фактор ретінде теңгенің негізгі валюталарға қатысты нығаюы әсер етті, бұл кейбір экспорттық операциялардың рентабельдігін төмендетті. Нәтижесінде 3-сыныпты бидай бағасы EXW шарттарымен тоннасына 95–100 мың теңге деңгейінде қалыптасты.

Қосымша оқыңыз

Қазақстан рапс тұқымының экспортын екі еседен астам арттырды Маусым қорытындысы бойынша рапс жеткізілімдері 300 мың тоннаға жетуі мүмкін Айдарбек Сапаров Қазақстанның ауыл шаруашылығы министрі қызметін сақтап қалды Тиісті жарлыққа Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойды Қостанай облысында құрама жемді контейнермен тасымалдау көлемі 28,8%-ға өсті Жеті айда Қостанай облысынан 872 мың тоннадан астам құрама жем жөнелтілді Қазақстанда қант қызылшасын өңдеу қуаттары ұлғайтылуда Ауыл шаруашылығы министрлігі қант қызылшасының егіс алқаптарын кеңейту жұмыстарын жалғастыруда Қазақстанда азық-түлік тауарлары бағасының өсуі баяулады Тамызда азық-түлік тауарлары бойынша айлық дефляция 0,1% құрады Ресейдің Балтық порттарындағы бидай бағасы экспорттың төмендеуі аясында қымбаттады Қыркүйекте ресейлік бидай жеткізілімі 1,8–2,3 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Қазақстандық ұнның экспорттық әлеуеті $227 млн деп бағаланды Қазақстандық диірмендердің қуаттылығы 37–39% деңгейінде жүктелген Тамыз айында Ресей бидайының экспорт болжамы 2 млн тоннаға дейін төмендетілді Ресейде астық бағасы күрт төмендеді, әсіресе елдің оңтүстігінде