09.02.2026, 12:50
Солтүстік Қазақстан облысы егістік тиімділігі бойынша өңірлер рейтингінде көш бастады
Астық маусымының қорытындысы: жалпы түсімнің өсуі және шығымдылық көшбасшылары
2025/26 маркетингтік маусымда Қазақстанның астық секторы жетекші салалық ұйымдар тіркеген тұрақты оң динамиканы көрсетуде. Халықаралық астық кеңесінің (ХАК) қаңтар айындағы шолуына сәйкес, республикада барлық дәнді дақылдардың жалпы жиналымы 24,4 млн тоннаны құрап, өткен ауыл шаруашылығы жылымен салыстырғанда 0,5 млн тоннаға артты. Осындай өсім негізгі сегментте де байқалады: ХАК сарапшылары бидай өндірісін 19,1 млн тонна деңгейінде бағалады.
Сонымен қатар Қазақстан Республикасының Ұлттық статистика бюросының деректері одан да жоғары нәтижелерді көрсетіп отыр — өңдеуден кейінгі салмақта дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы өнімі 25,4 млн тоннаны құрады. Халықаралық бағалаулармен салыстырғандағы бір миллион тонналық айырмашылық бұршақ тұқымдас дақылдарды есепке алумен түсіндіріледі. Бұл сегментте 775 мың тонна көлемімен жасымық көш бастап тұр, одан кейін бұршақ — 196 мың тонна және ноқат — 23 мың тонна.
2025 жылы елдегі бидай алқаптарының жалпы көлемі күздік және жаздық егістерді қоса алғанда 12 млн 194 мың гектарды қамтып, таза салмақта 19,3 млн тонна өнім алуға мүмкіндік берді. Өңірлік бөліністе өндірістің негізгі көлемін Ақмола облысының аграршылары қамтамасыз етті — 3,834 млн гектар алқаптан 5,919 млн тонна астық жиналды. Қостанай облысы 3,377 млн гектардан 5,4 млн тонна өнім алып, екінші орынға шықты. Солтүстік Қазақстан облысы 2,134 млн гектар егіс алқабынан 4,409 млн тонна жинап, үздік үштікті түйіндеді. Сондай-ақ Қарағанды және Павлодар облыстары да елеулі үлес қосып, тиісінше 968 мың және 835 мың тонна бидай бастырды.
Өңірлер бойынша өндіріс тиімділігін талдау жер өңдеудің қарқындылығына негізделген өзге көшбасшылар иерархиясын көрсетті. Жалпы көлем бойынша алдыңғы орында тұрған Ақмола және Қостанай облыстарында орташа өнімділік тиісінше 15,4 ц/га және 16 ц/га деңгейінде қалыптасты. Ал әр гектардан ең жоғары өнімділік Солтүстік Қазақстан облысында тіркеліп, жұмсақ жаздық бидайдың орташа түсімі 20,7 ц/га болды. Жоғары көрсеткіштер Шығыс Қазақстан облысында да байқалды — 20,4 ц/га, сондай-ақ Жетісу облысында өнімділік 17,7 ц/га деңгейіне жетті. Республика бойынша жұмсақ жаздық бидайдың орташа өнімділігі маусым қорытындысы бойынша 16 ц/га шамасында қалыптасты.
