12.06.2026, 00:05

2025/26 маусымы майлы дақылдарды қайта өңдеудің қатарынан үшінші қарқынды өсу кезеңі болуы мүмкін

Әлемдік нарықтағы соя бұршақтарына сұраныстың артуы майлы дақылдарды қайта өңдеу көлемінің негізгі өсімін қамтамасыз етуде

Oil World сарапшыларының бағалауынша, әлемде майлы дақылдарды қайта өңдеу көлемі бірнеше жыл қатарынан тұрақты өсім көрсетіп келеді. 2025/26 маусымының қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш жаңа тарихи рекордқа — 580 млн тоннаға жетуі мүмкін. Соңғы үш маусым ішінде қайта өңдеу көлемі 65 млн тоннаға ұлғаяды деп күтілуде.

Қайта өңдеу көлемінің өсуіндегі негізгі қозғаушы күш соя болып қала береді. Сарапшылардың пікірінше, 2023/24 маусымынан кейін әлемдік нарықтың соя бұршақтарына тәуелділігі айтарлықтай күшейді. Бұған негізгі себептердің бірі — қолайсыз ауа райының салдарынан бірқатар жетекші өндіруші елдерде күнбағыс пен рапс өнімділігінің төмендеуі және соның нәтижесінде басқа майлы дақылдарды қайта өңдеу қарқынының баяулауы болды.

Oil World болжамына сәйкес, 2025/26 маусымында әлемдік соя өңдеу көлемі 372,3 млн тоннаны құрайды. Бұл өткен маусыммен салыстырғанда 11,2 млн тоннаға артық.

Ең жоғары өңдеу көлемі Қытайда сақталады деп күтілуде. Мұнда соя өңдеу көлемі 109,5 млн тоннаға жетуі мүмкін, бұл бір жыл бұрынғы деңгейден 2,9 млн тоннаға көп. Өсім елдегі соя шротының сұранысы соңғы бірнеше ай бойы тұрақты түрде артып келе жатқанымен байланысты.

Америка Құрама Штаттарында 2025/26 маркетингтік жылында соя бұршақтарын өңдеу көлемі 72,4 млн тонна деңгейінде болжануда. Бұл өткен маркетингтік жылдың көрсеткішінен 5,4 млн тоннаға жоғары.

Сарапшылар сондай-ақ әлемдік майлы дақылдар нарығы өсімдік майлары мен ақуызды жем өндіру үшін негізгі шикізат ретінде сояға барған сайын көбірек бағдарланып отырғанын атап өтеді. Әлемдік қайта өңдеу көлемінің негізгі өсімін дәл осы соя бұршақтары қамтамасыз етуде. Ал басқа майлы дақылдардың үлесі бірқатар елдердегі өндірістік қиындықтардың сақталуына байланысты шектеулі болып қалып отыр.

Қосымша оқыңыз

Қазақстанның солтүстік бөлігінде жауын-шашын егін жинау жұмыстарына қиындық туғызуы мүмкін еді Қазгидрометтің мәліметінше, қазан айының бірінші онкүндігінде елдің астық өсіретін аудандарының басым бөлігінде бірқалыпты жылы ауа райы сақталды Қазақстаннан күнбағыс майы, ұн және мал азығының экспорты 48%-ға өсті Қазақстан бидай экспортын 1,25 млрд долларға дейін ұлғайтты, ал зығыр тұқымының экспорты ақшалай мәнде 2,3 есе артты Қазақстан, Өзбекстан, Ауғанстан, Пәкістан және Иран көлік дәлізін дамытуды талқылады Келіссөздер барысында негізгі назар маршрутты келісуге, жүк базасын қалыптастыруға және халықаралық инвесторларды тартуға аударылды Қазақстан мен Камбоджа ауыл шаруашылығы өнімдерінің саудасын кеңейтуді талқылады Келіссөздер қорытындысы бойынша тараптар сауда байланыстарын дамытуға және жаңа бастамаларды іске асыру үшін бірлескен жұмыс тобын құру мүмкіндігін қарастыруға дайын екендерін білдірді Иордания халықаралық тендерде 60 мың тонна жемдік арпа сатып алды Астық жеткізушісі C&F шарттары бойынша тоннасына $307 баға ұсынған Olam компаниясы болады. Астық партиясын жеткізу 2027 жылдың қаңтар айының бірінші жартысына жоспарланған Қазақстанда ет өндіру көлемі 846,5 мың тоннаға жетті 2026 жылдың тоғыз айының қорытындысы бойынша мал шаруашылығының жалпы өнім көлемі 3,2 трлн теңгеден асты, ал нақты көлем индексі 103,5%-ды құрады ҚТЖ мен Өзбекстан астықты түсіруді жеделдету шараларын келісуде 2026 жылғы қаңтар–қыркүйек айларында Өзбекстанға 4,1 млн тонна қазақстандық астық жөнелтілді, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 44%-ға артық Қырғызстанда астық өнімі 2,5 млн тоннаға жетті Дәнді дақылдардың ең көп көлемі Шу облысында жиналды, ал дәндік жүгерінің жалпы түсімі 671 мың тоннадан асты