12.06.2026, 00:05

2025/26 маусымы майлы дақылдарды қайта өңдеудің қатарынан үшінші қарқынды өсу кезеңі болуы мүмкін

Әлемдік нарықтағы соя бұршақтарына сұраныстың артуы майлы дақылдарды қайта өңдеу көлемінің негізгі өсімін қамтамасыз етуде

Oil World сарапшыларының бағалауынша, әлемде майлы дақылдарды қайта өңдеу көлемі бірнеше жыл қатарынан тұрақты өсім көрсетіп келеді. 2025/26 маусымының қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш жаңа тарихи рекордқа — 580 млн тоннаға жетуі мүмкін. Соңғы үш маусым ішінде қайта өңдеу көлемі 65 млн тоннаға ұлғаяды деп күтілуде.

Қайта өңдеу көлемінің өсуіндегі негізгі қозғаушы күш соя болып қала береді. Сарапшылардың пікірінше, 2023/24 маусымынан кейін әлемдік нарықтың соя бұршақтарына тәуелділігі айтарлықтай күшейді. Бұған негізгі себептердің бірі — қолайсыз ауа райының салдарынан бірқатар жетекші өндіруші елдерде күнбағыс пен рапс өнімділігінің төмендеуі және соның нәтижесінде басқа майлы дақылдарды қайта өңдеу қарқынының баяулауы болды.

Oil World болжамына сәйкес, 2025/26 маусымында әлемдік соя өңдеу көлемі 372,3 млн тоннаны құрайды. Бұл өткен маусыммен салыстырғанда 11,2 млн тоннаға артық.

Ең жоғары өңдеу көлемі Қытайда сақталады деп күтілуде. Мұнда соя өңдеу көлемі 109,5 млн тоннаға жетуі мүмкін, бұл бір жыл бұрынғы деңгейден 2,9 млн тоннаға көп. Өсім елдегі соя шротының сұранысы соңғы бірнеше ай бойы тұрақты түрде артып келе жатқанымен байланысты.

Америка Құрама Штаттарында 2025/26 маркетингтік жылында соя бұршақтарын өңдеу көлемі 72,4 млн тонна деңгейінде болжануда. Бұл өткен маркетингтік жылдың көрсеткішінен 5,4 млн тоннаға жоғары.

Сарапшылар сондай-ақ әлемдік майлы дақылдар нарығы өсімдік майлары мен ақуызды жем өндіру үшін негізгі шикізат ретінде сояға барған сайын көбірек бағдарланып отырғанын атап өтеді. Әлемдік қайта өңдеу көлемінің негізгі өсімін дәл осы соя бұршақтары қамтамасыз етуде. Ал басқа майлы дақылдардың үлесі бірқатар елдердегі өндірістік қиындықтардың сақталуына байланысты шектеулі болып қалып отыр.

Қосымша оқыңыз

Қазақстан рапс тұқымының экспортын екі еседен астам арттырды Маусым қорытындысы бойынша рапс жеткізілімдері 300 мың тоннаға жетуі мүмкін Айдарбек Сапаров Қазақстанның ауыл шаруашылығы министрі қызметін сақтап қалды Тиісті жарлыққа Қазақстан Президенті Қасым-Жомарт Тоқаев қол қойды Қостанай облысында құрама жемді контейнермен тасымалдау көлемі 28,8%-ға өсті Жеті айда Қостанай облысынан 872 мың тоннадан астам құрама жем жөнелтілді Қазақстанда қант қызылшасын өңдеу қуаттары ұлғайтылуда Ауыл шаруашылығы министрлігі қант қызылшасының егіс алқаптарын кеңейту жұмыстарын жалғастыруда Қазақстанда азық-түлік тауарлары бағасының өсуі баяулады Тамызда азық-түлік тауарлары бойынша айлық дефляция 0,1% құрады Ресейдің Балтық порттарындағы бидай бағасы экспорттың төмендеуі аясында қымбаттады Қыркүйекте ресейлік бидай жеткізілімі 1,8–2,3 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Қазақстандық ұнның экспорттық әлеуеті $227 млн деп бағаланды Қазақстандық диірмендердің қуаттылығы 37–39% деңгейінде жүктелген Тамыз айында Ресей бидайының экспорт болжамы 2 млн тоннаға дейін төмендетілді Ресейде астық бағасы күрт төмендеді, әсіресе елдің оңтүстігінде