12.06.2026, 00:05

2025/26 маусымы майлы дақылдарды қайта өңдеудің қатарынан үшінші қарқынды өсу кезеңі болуы мүмкін

Әлемдік нарықтағы соя бұршақтарына сұраныстың артуы майлы дақылдарды қайта өңдеу көлемінің негізгі өсімін қамтамасыз етуде

Oil World сарапшыларының бағалауынша, әлемде майлы дақылдарды қайта өңдеу көлемі бірнеше жыл қатарынан тұрақты өсім көрсетіп келеді. 2025/26 маусымының қорытындысы бойынша бұл көрсеткіш жаңа тарихи рекордқа — 580 млн тоннаға жетуі мүмкін. Соңғы үш маусым ішінде қайта өңдеу көлемі 65 млн тоннаға ұлғаяды деп күтілуде.

Қайта өңдеу көлемінің өсуіндегі негізгі қозғаушы күш соя болып қала береді. Сарапшылардың пікірінше, 2023/24 маусымынан кейін әлемдік нарықтың соя бұршақтарына тәуелділігі айтарлықтай күшейді. Бұған негізгі себептердің бірі — қолайсыз ауа райының салдарынан бірқатар жетекші өндіруші елдерде күнбағыс пен рапс өнімділігінің төмендеуі және соның нәтижесінде басқа майлы дақылдарды қайта өңдеу қарқынының баяулауы болды.

Oil World болжамына сәйкес, 2025/26 маусымында әлемдік соя өңдеу көлемі 372,3 млн тоннаны құрайды. Бұл өткен маусыммен салыстырғанда 11,2 млн тоннаға артық.

Ең жоғары өңдеу көлемі Қытайда сақталады деп күтілуде. Мұнда соя өңдеу көлемі 109,5 млн тоннаға жетуі мүмкін, бұл бір жыл бұрынғы деңгейден 2,9 млн тоннаға көп. Өсім елдегі соя шротының сұранысы соңғы бірнеше ай бойы тұрақты түрде артып келе жатқанымен байланысты.

Америка Құрама Штаттарында 2025/26 маркетингтік жылында соя бұршақтарын өңдеу көлемі 72,4 млн тонна деңгейінде болжануда. Бұл өткен маркетингтік жылдың көрсеткішінен 5,4 млн тоннаға жоғары.

Сарапшылар сондай-ақ әлемдік майлы дақылдар нарығы өсімдік майлары мен ақуызды жем өндіру үшін негізгі шикізат ретінде сояға барған сайын көбірек бағдарланып отырғанын атап өтеді. Әлемдік қайта өңдеу көлемінің негізгі өсімін дәл осы соя бұршақтары қамтамасыз етуде. Ал басқа майлы дақылдардың үлесі бірқатар елдердегі өндірістік қиындықтардың сақталуына байланысты шектеулі болып қалып отыр.

Қосымша оқыңыз

Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі бидай импортын алты айға шектейді Уақытша шектеулер автомобиль, теміржол және су көлігімен жеткізілетін бидайға қолданылады, ал Қазақстан аумағы арқылы транзит сақталады Түркістан облысында 50 мың бас ірі қараға арналған бордақылау кешені іске қосылады Жаңа өндірістік нысан мал бордақылау, ет өңдеу қуатын арттырып, қосылған құны жоғары өнім шығаруға мүмкіндік береді Қазақстанда сиыр еті экспортына енгізілген квоталардың мерзімі аяқталды Тиісті бұйрықтың қолданылу мерзімі аяқталғаннан кейін ірі қара мал етін шетелге экспорттау қайтадан квотасыз жүзеге асырылуда Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі АӨК-ті жаңғыртудың негізгі жобаларын таныстырды Ведомство бірінші жартыжылдықтың қорытындыларын, инвестициялық жобаларды және импортты алмастыруды одан әрі дамыту жоспарларын ұсынды Айдарбек Сапаров мал шаруашылығын АӨК дамуының негізгі қозғаушы күштерінің бірі деп атады Батыс Қазақстан облысына жұмыс сапары барысында министр егін жинау науқанына дайындық пен аграрлық сектордағы инвестициялық жобалардың жүзеге асырылуын бағалады Батыс Қазақстан облысында астықты өңдейтін жаңа кәсіпорын салынады Жаңа өндірістік желі астықты терең өңдеу көлемін ұлғайтып, өнім экспортын кеңейтуге мүмкіндік береді «ҚТЖ» магистральдық теміржол желісі қызметтерінің тарифтерін қайтадан көтеруді бастамашылық етті Ұсынылып отырған өзгерістер жекелеген санаттарды қоспағанда, 2030 жылға дейін жүк тасымалы тарифтерін жыл сайын арттыруды көздейді Жарты жылда «ҚазАгроҚаржы» ауыл шаруашылығы техникасын сатып алуға 250,5 млрд теңге көлемінде қаржыландыру бөлді Қаржыландырудың ең жоғары көлемі Солтүстік Қазақстан, Қостанай және Ақмола облыстарына тиесілі болды