11.08.2026, 01:16

Қазақстанда мәрмәр қой етін өндіру технологиясы жасалды

Әзірлеме қозыларды қарқынды бордақылау және арнайы әзірленген теңгерімді құрама жемді қолдану негізінде жасалған

«Қазақ қайта өңдеу және тағам өнеркәсібі ғылыми-зерттеу институты» ЖШС, «ҰАҒБО» КеАҚ ғалымдары қазақтың биязы жүнді қой тұқымы негізінде мәрмәр қой етін өндірудің жаңа технологиясын ұсынды. Бұл әзірлеме тұтынушылық қасиеттері жақсартылған және экспорттық әлеуеті жоғары сапалы қозы етін өндіруге бағытталған.

Технологияның негізін қозыларды қарқынды өсіру мен бордақылаудың ғылыми негізделген жүйесі, сондай-ақ арнайы әзірленген теңгерімді дәнді құрама жем құрайды. Оның құрамына дәнді және ақуызды компоненттер, пробиотиктер, өсімдік текті қоспалар, премикстер мен минералдық заттар кіреді. Мұндай азықтандыру жүйесі малдың қарқынды өсуіне, тұрақты зат алмасуына және бұлшықет ішіндегі майдың біркелкі қалыптасуына ықпал етеді.

Зерттеу барысында ғалымдар қазақтың биязы жүнді қой тұқымының генетикалық әлеуетін барынша іске асыра алды. Қозы етіндегі бұлшықет ішіндегі майдың мөлшері 4–6%-ға жетті, ал дәстүрлі жайылымдық өсіру кезінде бұл көрсеткіш шамамен 2–3% деңгейінде болады. Соның нәтижесінде ет айқын мәрмәр құрылымына ие болып, жоғары шырындылығымен, жұмсақтығымен және қанық дәмімен ерекшеленді.

Зерттеулер сондай-ақ малдың сойыс көрсеткіштерінің жақсарғанын көрсетті. Ең құнды ет бөліктерінің шығымы артты, ал бұлшықет және май тіндерінің арақатынасы оңтайландырылды. Бұл өнімнің тауарлық құндылығын арттырып, оны сыртқы нарықтарға шығаруға қосымша мүмкіндік береді.

Әзірленген технология қозыларды өсіру мен бордақылаудың барлық кезеңдерін қамтиды. Арнайы жасалған құрама жемді пайдалану малдың қарқынды дамуын, тұрақты физиологиялық процестерді және еттің мәрмәр құрылымының қалыптасуын қамтамасыз етеді.

Әзірлеушілердің мәліметінше, алынған мәрмәр қой еті экспорттық өнімге қойылатын қазіргі заманғы сапа және қауіпсіздік талаптарына толық сәйкес келеді. Бұл технология жоғары сапалы ет өндіруге бағытталған Қазақстанның қой шаруашылықтарында енгізілуі мүмкін.

Әзірлеменің ғылыми маңыздылығы пайдалы модельге берілген екі патентпен расталған. Зерттеу нәтижелері профильдік ғылыми басылымдарда жарияланған.

Жаңа технологияны енгізу етті қой шаруашылығын дамытуға, жоғары қосылған құны бар өнім өндірісін арттыруға және Қазақстанның экспорттық әлеуетін нығайтуға ықпал етеді.

Қосымша оқыңыз

Қазақстанда қабылданған жұмсақ бидайдың 74%-ы 3-сыныпқа жатады Елдегі дәнді дақылдардың орташа өнімділігі 14,2 ц/га құрайды Русагротранс қыркүйекте ресейлік бидай экспорты бойынша болжамын арттырды Қыркүйектің бірінші жартысында сыртқы нарықтарға шамамен 1,1 млн тонна бидай жөнелтілді Қазақстанда дәнді дақылдар 10,9 млн га алқаптан жиналды Лицензияланған астық қабылдау кәсіпорындары 4,3 млн тонна жаңа өнім қабылдады — бұл өткен жылмен салыстырғанда екі есе көп Қазақстан мен Өзбекстан астық нарығында стратегиялық серіктестікке көшуі мүмкін 2025 жылғы қыркүйек пен 2026 жылғы шілде аралығында Қазақстанның астық пен ұн экспорты 13,9 млн тоннаға жетті Ресейде астық қоры 9,3%-ға өсті Бидай қоры 10,1%-ға артса, күнбағыс қоры 27,3%-ға қысқарды Қазақстанда ветеринарияны дамытудың 2030 жылға дейінгі кешенді жоспары жүзеге асырылуда 2026–2027 жылдары ветеринариялық қызметтің материалдық-техникалық базасын нығайтуға 66,2 млрд теңге қарастырылған «Кең дала 2» бағдарламасы бойынша өтінім қабылдау 1 қазанда басталады Ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге жылдық 5% мөлшерлемемен қаражат АКК, банктер, кредиттік серіктестіктер және ӘКК арқылы қолжетімді болады Түркістан облысына 427 вагон бидай жөнелтілді Солтүстік элеваторлардан бидай жеткізу жаңа өнімді қабылдау үшін астық қоймаларының қуаттарын босатуға көмектеседі