11.08.2026, 01:16

Қазақстанда мәрмәр қой етін өндіру технологиясы жасалды

Әзірлеме қозыларды қарқынды бордақылау және арнайы әзірленген теңгерімді құрама жемді қолдану негізінде жасалған

«Қазақ қайта өңдеу және тағам өнеркәсібі ғылыми-зерттеу институты» ЖШС, «ҰАҒБО» КеАҚ ғалымдары қазақтың биязы жүнді қой тұқымы негізінде мәрмәр қой етін өндірудің жаңа технологиясын ұсынды. Бұл әзірлеме тұтынушылық қасиеттері жақсартылған және экспорттық әлеуеті жоғары сапалы қозы етін өндіруге бағытталған.

Технологияның негізін қозыларды қарқынды өсіру мен бордақылаудың ғылыми негізделген жүйесі, сондай-ақ арнайы әзірленген теңгерімді дәнді құрама жем құрайды. Оның құрамына дәнді және ақуызды компоненттер, пробиотиктер, өсімдік текті қоспалар, премикстер мен минералдық заттар кіреді. Мұндай азықтандыру жүйесі малдың қарқынды өсуіне, тұрақты зат алмасуына және бұлшықет ішіндегі майдың біркелкі қалыптасуына ықпал етеді.

Зерттеу барысында ғалымдар қазақтың биязы жүнді қой тұқымының генетикалық әлеуетін барынша іске асыра алды. Қозы етіндегі бұлшықет ішіндегі майдың мөлшері 4–6%-ға жетті, ал дәстүрлі жайылымдық өсіру кезінде бұл көрсеткіш шамамен 2–3% деңгейінде болады. Соның нәтижесінде ет айқын мәрмәр құрылымына ие болып, жоғары шырындылығымен, жұмсақтығымен және қанық дәмімен ерекшеленді.

Зерттеулер сондай-ақ малдың сойыс көрсеткіштерінің жақсарғанын көрсетті. Ең құнды ет бөліктерінің шығымы артты, ал бұлшықет және май тіндерінің арақатынасы оңтайландырылды. Бұл өнімнің тауарлық құндылығын арттырып, оны сыртқы нарықтарға шығаруға қосымша мүмкіндік береді.

Әзірленген технология қозыларды өсіру мен бордақылаудың барлық кезеңдерін қамтиды. Арнайы жасалған құрама жемді пайдалану малдың қарқынды дамуын, тұрақты физиологиялық процестерді және еттің мәрмәр құрылымының қалыптасуын қамтамасыз етеді.

Әзірлеушілердің мәліметінше, алынған мәрмәр қой еті экспорттық өнімге қойылатын қазіргі заманғы сапа және қауіпсіздік талаптарына толық сәйкес келеді. Бұл технология жоғары сапалы ет өндіруге бағытталған Қазақстанның қой шаруашылықтарында енгізілуі мүмкін.

Әзірлеменің ғылыми маңыздылығы пайдалы модельге берілген екі патентпен расталған. Зерттеу нәтижелері профильдік ғылыми басылымдарда жарияланған.

Жаңа технологияны енгізу етті қой шаруашылығын дамытуға, жоғары қосылған құны бар өнім өндірісін арттыруға және Қазақстанның экспорттық әлеуетін нығайтуға ықпал етеді.

Қосымша оқыңыз

Қазақстан жыл басынан бері 1,37 млн тоннадан астам бидай ұнын экспорттады Қазақстандық ұнның негізгі сатып алушысы Ауғанстан болып қала береді. Бұл елге қаңтар–тамыз айларында 874,3 мың тонна өнім жеткізілді Қазақстан мен Ливия астық, сиыр және қой етін жеткізу көлемін ұлғайтуды талқылады Келіссөздер барысында тараптар сауда байланыстарын дамыту, ветеринариялық талаптар және ауыл шаруашылығы өнімдерін жеткізудің тұрақты арналарын қалыптастыру мәселелерін талқылады Солтүстік Қазақстан облысында дәнді және дәнді-бұршақты дақылдарды жинау жұмыстары аяқталды Орташа өнімділік 17 ц/га құрады, ал өңірдің астық қоймаларына 1,5 млн тоннадан астам астық түсті СҚО-да пайдаланылмаған 1,9 мың гектар жайылым мемлекет меншігіне қайтарылды Аққайың ауданында жер заңнамасының бұзылғаны анықталып, жер ресурстарын басқару департаменті сотқа жүгінді «Бәйтерек» АӨК пен инфрақұрылымды дамыту үшін Қытайдан қаржы тарту мүмкіндігін қарастыруда Бейжіңдегі кездесулер барысында тараптар қазақстандық кәсіпорындарды несиелеу, инвесторлар тарту және халықаралық капитал нарықтарына шығу мәселелерін талқылады Продкорпорацияға жаңа өнімнен 135 мың тонна астық жеткізілді Астық жеткізілімдерінің негізгі көлемін Қостанай, Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстары қамтамасыз етті Қазақстанның солтүстік бөлігінде жауын-шашын егін жинау жұмыстарына қиындық туғызуы мүмкін еді Қазгидрометтің мәліметінше, қазан айының бірінші онкүндігінде елдің астық өсіретін аудандарының басым бөлігінде бірқалыпты жылы ауа райы сақталды Қазақстаннан күнбағыс майы, ұн және мал азығының экспорты 48%-ға өсті Қазақстан бидай экспортын 1,25 млрд долларға дейін ұлғайтты, ал зығыр тұқымының экспорты ақшалай мәнде 2,3 есе артты