20.02.2026, 04:57

Қазақстанның оңтүстік өңірінде егіс алқаптарының құрылымы қайта қаралуда

Облыста ресурсты үнемдейтін егіншілік моделіне және өнімділікті арттыруға басымдық берілуде

Жамбыл облысында 2026 жылғы көктемгі дала жұмыстарына белсенді дайындық басталды. Жұмыстар егіс алқаптарының құрылымын қайта қарау және суару жүйесін жаңғырту аясында жүргізілуде, деп хабарлады ҚР Ауыл шаруашылығы министрлігі.

Биыл өңірдегі жалпы егіс көлемі 623,3 мың гектарды құрайды, бұл 2025 жылмен салыстырғанда 16,7 мың гектарға аз. Өзгерістер стратегиялық сипатқа ие және өсімдік шаруашылығын әртараптандыруға, сондай-ақ ылғалды көп қажет ететін дақылдардың үлесін қысқартуға бағытталған.

Бидай 145,1 мың гектарға, арпа 187,8 мың гектарға, жүгері 23,3 мың гектарға орналастырылады. Майлы дақылдар 40 мың гектарды, мал азықтық дақылдар 185 мың гектарды қамтиды. Осылайша өңір аграрлық өндірістің неғұрлым тұрақты және ресурсты үнемдейтін моделіне көшуде.

АПК-Информ ресми статистикаға сілтеме жасап хабарлағандай, 2025 жылы Жамбыл облысында егіс алқаптары мынадай түрде бөлінген: бидай — 159 мың гектар, арпа — 185 мың гектар, жүгері — 18 мың гектар, майлы дақылдар — 38 мың гектар.

Егіс құрылымындағы өзгерістер Ислам даму банкінің қолдауымен 76 суару арнасын қайта жаңғырту жұмыстарының басталуымен тұспа-тұс келді. Жаңартылатын гидротехникалық нысандардың жалпы ұзындығы 430 шақырымнан асады, суармалы жер көлемі 51,4 мың гектарды құрайды. Жобалар Байзақ, Меркі, Сарысу, Талас және Шу аудандарында жүзеге асырылуда. Жұмыстар аяқталғаннан кейін су жеткізу сенімділігі артып, аграрлық секторды одан әрі дамытуға негіз қаланады деп күтілуде.

Күздік дақылдар 145,1 мың гектарға егілген. 2026 жылдың көктемінде 325 мың гектарға жаздық дақылдар егу жоспарлануда. Қазіргі уақытта 58 мың тонна тұқым дайындалған, бұл қажетті көлемнің 93%-ын құрайды.

Басты басымдықтардың бірі — өнімділікті арттыру. Ағымдағы маусымда 478,2 мың гектар алқапқа 109,7 мың тонна минералды тыңайтқыш енгізу жоспарланған. Салыстыру үшін, 2024 жылы 99,7 мың тонна тыңайтқыш енгізілген.

Ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге мемлекеттік қолдау «Кең дала-2» бағдарламасы аясында жүзеге асырылуда. Аграрийлер 4,6 млрд теңге көлемінде қаржыландыруға өтінім берген, оның 2,5 млрд теңгесі жеңілдетілген шарттармен берілген.

Қосымша оқыңыз

Азық-түлік корпорациясы пилоттық жоба аясында 2,4 мың тоннадан астам жасымық қабылдады Ұзақ мерзімді форвардтық сатып алу бағдарламасына Солтүстік Қазақстан және Ақмола облыстарының бес шаруашылығы қатысуда Қарашада Ресей бидайының экспорты 2,7 млн тоннаға дейін төмендеуі мүмкін Теміржол инфрақұрылымының шамадан тыс жүктелуі, астық тасымалдайтын вагондардың тапшылығы және кеме қатынасына қойылған шектеулер Ресей астығын сыртқы нарықтарға жеткізу тәуекелдерін арттыруда ҚТЖ Құрық порты арқылы экспорттық жүктерді жөнелтуге уақытша тыйым салды 1 185 вагонның жиналып қалуына байланысты шектеулер 2026 жылғы 19–30 қараша аралығында қолданылады Қазақстанда аграрийлерді жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,2 трлн теңгеге жетті 2026 жылдың он айында ауыл шаруашылығының жалпы өнім көлемі 5,2%-ға өсіп, 8,9 трлн теңгеге жетті, ал субсидия түріндегі мемлекеттік қолдаумен 25 мыңға жуық шаруашылық қамтылды ШҚО аграрийлері 456,8 мың тонна күнбағыс жинады Дәнді және дәнді-бұршақты дақылдардың жалпы түсімі 428,7 мың тоннаға жетіп, орташа өнімділігі 17,4 ц/га құрады Солтүстік Қазақстан облысы дәнді дақылдардың өнімділігі бойынша көш бастады Өңір аграрийлері 4,9 млн тонна астық жинады, ал ауыл шаруашылығына тартылған инвестициялар көлемі 170,2 млрд теңгеге жетті ҚТЖ-ға астық тасымалдауға берілген өтінімдерді біркелкі бөлуді қамтамасыз ету тапсырылды Астық нарығына қатысушылар тасымалдау жоспарларын келісу және негізгі теміржол бағыттарының өткізу қабілетіне қатысты мәселелерді көтерді Қазақстанда ауыл шаруашылығы санағының қорытындысы бойынша ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының саны екі еседен астам өсті 2025 жылғы санақ деректеріне сәйкес, елдегі егіс алқаптары 23,2 млн гектарға жетті, ал майлы дақылдардың үлесі 4%-дан 17%-ға дейін ұлғайды