Астықтың ішкі бағасы өсуді тоқтатты

Өткен аптада Қазақстанның ішкі нарығында астық пен зығыр бағасының өсуі іс жүзінде тоқтады. Тек 5-сыныпты бидайдың бағасы ғана аздап, тоннасына 1 мың теңгеге қымбаттап, қазір 87–91 мың теңге аралығында саудалануда. Бұл туралы Қазақстанның Астық одағы жанындағы талдау комитетінің жетекшісі Евгений Карабанов хабарлады.

Оның айтуынша, бір апта бұрын байқалған күрт өсім нарықтың қызып кетуіне әкеле бастаған. Бұған қоса ұлттық валютаның едәуір нығаюы әсер етті. Соның нәтижесінде ішкі және сыртқы нарықтағы бағалар арасында алшақтық пайда болып, сауда белсенділігі тежелуде.

Сарапшы аграршылар бағаның әрі қарай өсуін күтіп, сатылым көлемін ұстап отырғанын атап өтті. Дегенмен жақын уақытта астық пен майлы дақылдардың ұсынысы артуы мүмкін: ақпанда көптеген шаруашылықтар лизингтік төлемдерді төлеуі тиіс, ал наурызда «Кен Дала» және «Кен Дала 2» бағдарламалары бойынша несиелерді өтеу мерзімі келеді.

Сыртқы нарықтарға келсек, есепті апта ішінде бидай бойынша айтарлықтай өзгерістер болған жоқ. DAP Сарыағаш шарттарында 4-сыныпты бидай $1-ға қымбаттап, тоннасына $231–236 болды, ал 5-сыныпты бидай $2 қосып, $222–227 деңгейінде қалыптасты. Арпа DAP Сарыағаш бағытында ($230–235) және FOB Ақтау портында ($235–245) $5-қа өсті. Ал DAP Достық/Алтынкөл бағытында баға өзгермей, $210–215 деңгейінде қалды. Қытай тарапынан қазақстандық арпаға сұраныс бар, алайда жеткізілім көлемі шекара өткелдерінің мүмкіндігімен шектелуде.

Сондай-ақ Карабанов жыл басынан бергі экспорт қарқыны әдеттен тыс жоғары екенін айтты. ҚТЖ жедел деректеріне сәйкес, қаңтар айында шетелге 1 млн 179 мың тонна астық жөнелтілген, бұл өткен жылмен салыстырғанда 41% артық. Экспорт көлемінің шамамен 90%-ы бидайдың үлесінде.

Негізгі бағыттар бойынша жеткізілімдер былай бөлінді:

Өзбекстан — 576 мың тонна (+69%);
Тәжікстан — 145 мың тонна (+59%);
Қырғызстан — 34 мың тонна (+70%);
Ауғанстан — 87 мың тонна (3,6 есе өсім);
Қытай — 90 мың тонна (+35%);
Ресейдің Қара теңіз порттары — 47 мың тонна (+40%);
Ресейдің Балтық порттары — 42 мың тонна (+90%);
Балтық елдерінің порттары — 48 мың тонна (+10%).

Төмендеу тек екі бағытта тіркелді: Әзербайжан — 23 мың тоннаға дейін (-62%) және Иран — 24 мың тоннаға дейін (-80%).

Астық одағының талдау комитетінің мәліметінше, 2–8 ақпан аралығында EXW шарттарында (элеватор, ҚҚС 16% қоса) бағалар, тоннасына теңгемен:

3-сыныпты бидай (клейковина 23–24%) — 92–96 мың;
25–26% — 95–98 мың;
27% — 109–113 мың;
28–29% — 116–120 мың;
30+ — 131–135 мың;
4-сыныпты бидай — 89–93 мың;
5-сыныпты бидай — 87–91 мың;
арпа жемдік — 87–91 мың;
зығыр тұқымы — 225–235 мың.

DAP Сарыағаш шарттарындағы экспорттық бағалар, доллар/тонна:

3-сыныпты бидай (23–24%) — 240–245;
25–26% — 243–248;
27% — 260–265;
28–29% — 280–285;
30+ — 295–300;
4-сыныпты бидай — 231–236;
5-сыныпты бидай — 222–227;
қазақстандық ұн (Атта) — 260–265;
1-сорт ұн — 315–320;
жоғары сорт ұн — 405–410.

DAP Алашанькоу / Қорғас бағытында жемдік ұн:

ақуыз 11–12% — 240–245;
ақуыз 12–13% — 245–250.