13.08.2026, 00:34

Қазақстанда майлы дақылдар егісінің көлемі 30%-дан астамға ұлғайды

Майлы дақылдарға сұраныстың артуы мен өңдеу саласының дамуы егіс алқаптарының кеңеюіне ықпал етуде

Қазақстанда майлы дақылдардың егіс алқаптарын кеңейту жалғасуда, бұл өсімдік шаруашылығын әртараптандыру бағытын айқын көрсетеді. Ұлттық статистика бюросының мәліметінше, 2026 жылы майлы дақылдардың жалпы егіс көлемі 5 млн 179 мың гектардан асып, өткен жылмен салыстырғанда 30%-дан астамға ұлғайды.

Ең жоғары өсім елдегі негізгі майлы дақыл болып саналатын күнбағысқа тиесілі болды. Биылғы маусымда күнбағыс 2 млн 202 мың гектар жерге егілді, бұл өткен жылғы көрсеткіштен 25%-ға көп. Ал 2021 жылмен салыстырғанда күнбағыс егісінің көлемі 2,3 есеге артып, тұрақты өсім үрдісін сақтап отыр.

Күнбағыс алқаптарының ұлғаюына негізгі үлесті Павлодар, Қостанай, Ақмола және Солтүстік Қазақстан облыстары қосты. Бұл өңірлерге жалпы өсімнің шамамен 90%-ы тиесілі.

Күнбағыстан бөлек, зығыр, рапс, мақсары және мақта егісінің көлемі де артты.

Майлы дақылдарды өңдеушілердің ұлттық қауымдастығының мәліметінше, егіс алқаптарының кеңеюіне отандық қайта өңдеу кәсіпорындарының майлы шикізатқа деген жоғары сұранысы және экспорттық нарықтардың кеңеюі себеп болып отыр. Қазіргі маусымда қазақстандық майлы-май өнімдері 23 елге экспортталуда.

Сала өкілдерінің бағалауынша, майлы дақылдар алқабының ұлғаюы Қазақстандағы ауыл шаруашылығының әртараптандырылуы жалғасып жатқанын және бұл дақылдардың өсімдік шаруашылығы құрылымындағы маңызы артып келе жатқанын көрсетеді.

Қазіргі уақытта Қазақстандағы майлы дақылдарды өңдеу қуаты жылына 5,2 млн тоннадан асады, оның ішінде 4,4 млн тоннасы күнбағысты өңдеуге тиесілі. Сонымен қатар, 2026–2028 жылдары елде жылына 3 млн тоннадан астам майлы дақыл өңдеуге мүмкіндік беретін жаңа май өңдеу кәсіпорындарын салу бойынша ірі инвестициялық жобаларды іске асыру жоспарланып отыр.

Қосымша оқыңыз

Қазақстанда майлы дақылдар егісінің көлемі 30%-дан астамға ұлғайды Майлы дақылдарға сұраныстың артуы мен өңдеу саласының дамуы егіс алқаптарының кеңеюіне ықпал етуде Ресей рапс тұқымдарына экспорттық баж салығының қолданылуын 2028 жылға дейін ұзартты Экспорттық баж мөлшерлемесі бұрынғы деңгейде сақталды — құнының 30%-ы, бірақ тоннасына кемінде 165 еуро Солтүстік Қазақстан облысында құны 64 млрд теңге болатын агроөнеркәсіптік кластер жобасы іске асырылады Жоба аясында бордақылау алаңдары, ет өңдеу кешені және сүт-тауар фермасы салынады Канададан бидай экспортының апталық көлемі шамамен 35%-ға қысқарды Апталық жеткізілімдердің төмендеуіне қарамастан, маусым басынан бергі бидай экспорты өткен жылғы деңгейден жоғары сақталуда Ақмола облысында жаңа жиналған астықтың шамамен 40%-ы Hi-Pro стандартына сәйкес келеді Клейковинаның жоғары мөлшері мен жақсы нан пісіру қасиеттері жаңа өнімнің экспорттық тартымдылығын арттырады Ресей бидай экспортына салынатын баж салығын 57 есе арттырады Астық экспортына қатысты жаңа баж мөлшерлемелері 12–18 тамыз аралығында қолданылады Қазақстанда мәрмәр қой етін өндіру технологиясы жасалды Әзірлеме қозыларды қарқынды бордақылау және арнайы әзірленген теңгерімді құрама жемді қолдану негізінде жасалған Қазақстан мен Өзбекстан мал өсіру бойынша бірлескен жобаны талқылап жатыр Бастама аясында малды бордақылап, кейін Өзбекстанға экспорттау үшін кемінде 50 мың гектар жер бөлу ұсынылуда