Қазақстанда шағын шаруашылықтарға органикалық нарыққа жол ашылды – PGS жүйесі іске қосылды

Еуропалық одақ – Қазақстандық органикалық ауыл шаруашылығы өнімдерінің ең ірі импорттаушысы болып отыр. Жыл сайынғы экспорт көлемі 30 миллион АҚШ долларынан асады. Қазіргі уақытта елімізде 70-ке жуық агроөнеркәсіптік кәсіпорын органикалық өндіріс сертификатын сәтті алып үлгерген. Органикалық нарықты әрі қарай дамыту және шағын шаруашылықтарды тарту мақсатында Қазақстанда Қатысуға негізделген кепілдік жүйесі (PGS) заңнамалық түрде бекітілді. Бұл туралы Ұлттық кәсіпкерлер палатасы «Атамекен» хабарлады.

PGS — қымбат сертификаттауға қолжетімді балама
«Атамекен» ҰКП басқарма төрағасының орынбасары Ербол Есенеевтің айтуынша, органикалық өндіріске көшу және оның кейінгі сертификаттауы айтарлықтай қаржылық шығындарды талап етеді. Бұл – шаруа қожалықтарының органикалық егіншілікке кеңінен араласуына кедергі келтіретін негізгі факторлардың бірі. Есенеевтің айтуынша, PGS – бұл сенім, ашықтық және жергілікті мүдделі тараптардың белсенді қатысуы қағидаттарына негізделген балама сертификаттау механизмі. Қымбатқа түсетін үшінші тарап сертификаттарынан (мысалы, EU Organic) айырмашылығы — PGS шағын фермерлерді, ауыл шаруашылығы кооперативтерін және жергілікті нарықты қолдауға бағытталған.

PGS мәні туралы сұраққа жауап бергенде, Есенеев бұл — органикалық стандарттарды сақтауға ортақ жауапкершілік алатын фермерлердің өзара сапа кепілдігі жүйесі екенін атап өтті. Ол PGS — тексеру рәсімі ғана емес, жерге және тұтынушыға адал қарау философиясы екенін ерекше айтты.

Фермер фермерді тексереді: жүйенің артықшылықтары
С. Сейфуллин атындағы Қазақ агротехникалық зерттеу университеті жанындағы 100-Техникалық комитеттің «Органикалық өнімдер» төрағасы Бердібек Бұлашевтің айтуынша, PGS жүйесі ресурстары шектеулі фермерлерге мінсіз үйлеседі, себебі үшінші тарап тексеруші ұйымдарының қызметіне ақы төлеуді талап етпейді. Бұлашев атап өтті, бұл жүйе аясында фермерлер тексеру, шешім қабылдау, сапаны бақылау және білім алмасу процестеріне белсенді қатысады. Бұл өз кезегінде фермерлердің органикалық стандарттар мен құжат жүргізу саласындағы біліктілігін арттырады.

Маңыздысы — PGS жүйесіне кіру немесе қатысу үшін ақы алынбайды; барлығы ерікті және ұжымдық негізде жүзеге асады. Бұл жүйені ең шағын шаруашылықтар үшін де қолжетімді етеді. «Атамекен» мәліметінше, Қазақстан — PGS моделін сәтті енгізген ТМД-дағы екінші ел, бұл аймақтағы органикалық ауыл шаруашылығының дамуына жаңа мүмкіндіктер ашады.