26.08.2026, 00:56

Ресей бидай, арпа және жүгері экспортына салынатын баждарды уақытша алып тастауы мүмкін

Азов-Қара теңіз бассейні порттары арқылы астық шығарудағы қиындықтар ішкі бағаларға қысымды күшейтті

Ресейдің Ауыл шаруашылығы министрлігі ағымдағы жылдың соңына дейін бидай, арпа және жүгері экспортына қолданылатын «құбылмалы» экспорттық баждың күшін уақытша тоқтату туралы ұсыныс дайындап жатыр. Мораторий енгізу мүмкіндігі Ресейдің аграрлық экспортының негізгі бағыттары болып табылатын Азов-Қара теңіз бассейні порттары арқылы астық шығарудағы қиындықтар аясында қарастырылуда.

«Ведомости» басылымының Ресейдің астық нарығындағы жағдаймен таныс екі дереккөзге сілтеме жасап хабарлауынша, Азов-Қара теңіз өңіріндегі кеме қатынасына байланысты мәселелер ел ішіндегі астық бағасына әсер етіп үлгерді.

Бағаның ең айтарлықтай төмендеуі экспорттық жеткізілімдерге едәуір тәуелді оңтүстік өңірлерде байқалуда. Нарық қатысушыларының мәліметінше, Ресейдің оңтүстігінде өндірушілерден бидай сатып алу бағасы тоннасына 8,9–10 мың рубльге дейін төмендеді.

Краснодар өлкесінде астық бағасы тоннасына 9 мың рубльден төмен түсті. Бұл ретте 2026 жылғы өнімнің өзіндік құны тоннасына 12–13,5 мың рубль аралығында бағаланып отыр.

Сарапшылардың бағалауынша, экспорттық баждарды уақытша алып тастау ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілерге түсетін фискалдық жүктемені азайтып, экспорттық операциялардың болжамдылығын арттыруы мүмкін.

Қазіргі уақытта трейдерлер сатып алу бағаларын қалыптастыру кезінде экспорттық баж мөлшерлемелерінің апта сайын өзгеру тәуекелдерін ескереді. Сонымен қатар аграршылар жаңа егіс науқаны қарсаңында қаржы ресурстарының тапшылығына тап болып отыр.

Сонымен бірге мораторийдің ықтимал енгізілуі логистикалық шектеулерді өздігінен жоя алмайды. Егер Қара және Азов теңіздері арқылы экспорттаудағы қиындықтар сақталса, ішкі нарықта астықтың артық ұсынысы сақталып, баға мен ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының табыстылығына қысым көрсетуді жалғастыруы мүмкін.

Осыған байланысты саланы қолдаудың басқа да шаралары қатар қарастырылуда. Олардың қатарында астықты теміржол арқылы тасымалдауды қолдау, интервенциялық қорға астық сатып алу, жеңілдетілген несиелердің мерзімін ұзарту және сатылған әрбір тонна астыққа субсидия беру бар.

Шаралар кешені қабылданған жағдайда аграршылар төмен баға мен қымбат логистика кезеңінде, сондай-ақ күзгі дала жұмыстарына дайындық барысында қосымша қолдау ала алады.

Бұл ретте ұсынылып отырған шаралардың нәтижелілігі экспорттық арналардың қаншалықты тез қалпына келтірілетініне және сатып алушылар тарапынан Ресей астығына сұраныстың қайта жандануына байланысты болады.

Қосымша оқыңыз

МАДҚҚ Қазақстанның Қытайға май-тоңмай өнімдері экспортын 1 млн тоннаға дейін ұлғайтуды болжайды Қазақстан ҚХР-ға күнбағыс майын жеткізушілер арасында екінші орынға ие болып, күнбағыс шротын экспорттаушы үш ірі елдің қатарына кірді Азық-түлік корпорациясы Израильге 500 мың тоннаға дейін астықты ұзақ мерзімді негізде жеткізу мүмкіндігін қарастыруда Иерусалимдегі келіссөздер барысында тараптар астық жеткізудің ықтимал бағыттарын, ауыл шаруашылығы өнімдері саудасын кеңейтуді және Қазақстанда израильдік агротехнологияларды енгізуді талқылады Солтүстік Қазақстан облысында үшінші класты бидай бағасы 90 мың теңгеге дейін жетеді Фермерлер зығырдың тоннасына шамамен 150–180 мың теңге, ал арпаның тоннасына 60–70 мың теңге ұсынылып отырғанын айтады; мәміле шарттары әртүрлі Қазақстан жаңа өнім астығының экспортын 2,3 млн тоннаға дейін ұлғайтты Қазақстан астығының Қытайға экспорттық жеткізілімі 2,6 есе, ал Ауғанстанға 1,9 есе артты Қазақстанның Ауыл шаруашылығы министрлігі мемлекеттік қолдау қаражатын тиімді пайдалануды талап етті Мал шаруашылығын дамытудың кешенді жоспарының көрсеткіштерін орындамаған өңірлер 2027 жылы жаңа жобаларды қаржыландыруға үміт арта алмайды Қазақстан элеваторларындағы үшінші класты бидайдың үлесі 72%-ға жетті Зерттелген бидай үлгілерінің 48%-ында желімшенің мөлшері 28%-дан асады, ал Ақмола облысында Hi-Pro санатындағы астықтың үлесі 70%-ға жетеді Тоқаев аграрийлерді ұзақ мерзімді инвестициялық ресурстармен қамтамасыз етуді тапсырды 2025 жылы аграрлық секторды жеңілдетілген қаржыландыру көлемі 1,5 трлн теңгеге дейін ұлғайып, өндіріс көлемі 15 трлн теңгеге жетті ҚТЖ Ресейге, Қытайға және Орталық Азия елдеріне рекордтық 155 пойыз өткізді Рекордтық көрсеткішке қол жеткізуге пойыздар қозғалысын үйлестіру және көршілес мемлекеттердің теміржол әкімшіліктерімен өзара іс-қимылды күшейту ықпал етті