25.06.2025, 18:36
Қазақстанда фермерлер егіннен айырылуда: өтемақы қарастырылған ба?
БҚО-да киіктер саны шектен асты — фермерлер шығынға ұшырап жатыр, өтемақы қарастырылмаған
Батыс Қазақстан облысында киіктер саны артып келеді — соңғы деректерге сәйкес, олардың популяциясы 2,3 миллион басқа жетті. Киік мекендейтін аумақ жеті ауданға таралған, оның ішінде Тасқалалық, Бәйтерек және Қазталов аудандары бар, бұл өңірлерде егіншілік кеңінен дамыған.
Ауыл шаруашылығы өндірушілері егіс алқаптарының жаппай тапталуы туралы хабарлауда — киіктер бидай, арпа, сафлор және мал азығы алқаптарын бүлдіріп жатыр. Әсіресе Достық және Мерей ауылдық округтеріндегі шаруашылықтар үлкен зардап шеккен: жануарлар жүздеген гектар жерге кіріп кеткен.
Қолданыстағы тәртіп бойынша, шығынды өтеу тек төтенше жағдай жарияланған жағдайда ғана мүмкін. Бұл өз кезегінде фермерлердің өтемақы алуына шектеу қойып отыр. Мемлекеттік бағдарлама аясында қоршаулар орнатуға жұмсалған шығынның 50%-ын субсидиялау мүмкіндігі 2023 жылдан бері бар болғанымен, әзірге бірде-бір өтінім түспеген.
Киіктерді тосу үшін «Охотзоопром» мекемесінің 30 тобы мен жергілікті атқарушы органдар тартылды. Жұмысқа 116 адам және 74 техника жұмылдырылған. Киіктерді алқаптардан күн сайын қуып отыруға тырысқанымен, олар қайта-қайта егістіктерге өтіп кетіп жатыр.
Мәселе жүйелік сипатқа ие бола бастады. Аудандарда жиындар өтіп жатыр, фермерлер нақты шешімдер талап етуде және банкрот болу қаупі туралы ескерту жасауда. Жергілікті билік тапталған егістік көлемін есептеуге уәде бергенімен, әзірге шұғыл қолдау тетігі енгізілген жоқ.
