03.12.2025, 07:27
Өзіндік құны үштен бірге өсті – қандай өнімділік Қостанай облысының аграрийлеріне «су бетінде қалуға» көмектесті
Өзіндік құнның өсуі және өнімділік: шаруаларды ұстап қалған факторлар
AgroSearch апталық мониторингінде Қостанай облысының өндірушілері бидай өндірісінің өзіндік құны 30 %-ға дейін өскенін мәлімдейді. Олардың айтуынша, нарықта қалыптасқан төмен ұсыныс бағасы белсенді сауда жүргізуге мүмкіндік бермей отыр.
AgroSearch апталық мониторингінде Қостанай облысының өндірушілері бидай өндірісінің өзіндік құны 30 %-ға дейін өскенін мәлімдейді. Олардың айтуынша, нарықта қалыптасқан төмен ұсыныс бағасы белсенді сауда жүргізуге мүмкіндік бермей отыр.
«Өзіндік құн жыл сайын өсіп келеді», – дейді Қазақстанның негізгі астық белдеуіндегі шаруалар. Респонденттердің айтуынша, шығындардың негізгі драйвері – агрохимия.
«Химия өте қымбаттап кетті. Тыңайтқыштар, пестицидтер үнемі қымбаттап жатыр. Биыл екі өңдеу жасадық – себу алдындағы және вегетация кезіндегі. Қазір онсыз болмайды: ауру мен зиянкестер үнемі шығып тұрады, әсіресе жауынды жаздан кейін. Өңдеуден үнемдегендердің өнімділігі екі есе төмен болды», – дейді Қостанай ауданының шаруасы.
Оның әріптесі шығындар 20–30 % өсті деп есептейді. Ал Қарабалық ауданындағы аграрий шамамен 15–20 % өскенін атап өтеді.
Амангелді ауданындағы өндіруші шығындар артқанына қарамастан, «жағдай бақылауда» екенін айтады.
Сонымен қатар Қостанай ауданындағы фермер соңғы үш жылдағы төмен өнімділік салдарынан «жаңа ғана есеп айырыса бастағандарын» хабарлайды. Сондықтан бұл санаттағы шаруашылықтарда өнімді кейінге қалдыру мүмкіндігі жоқ. Әдетте міндеттемелерді жабу үшін өнімді бірден, «доңғалақтан» сатады.
Сарыкөл ауданындағы бір шаруашылықта да жағдай осындай: мұнда да астықты жинаған соң бірден сатуға шешім қабылданған.
«Бидай бағасы 3-сынып үшін шамамен 80 мың теңге деңгейінде ұсталды. Бірақ соңғы партияны 70 мың теңгеге өткізуге тура келді», – дейді аграрий.
Оның есебі бойынша, қазіргі баға өзіндік құнға тең. Сондықтан «табыс минималды». Дегенмен, өнімділіктің 27 ц/га деңгейінде болуы шаруашылыққа «су бетінде қалуға» мүмкіндік берген.
«Егер өнімділік 10–15 ц/га ғана болғанда, барлық міндеттемелерді орындай алмас едік. Биыл тыңайтқыш қолданбадым, ал жанар-жағармай бағасы 250 мың болды. Жалпы, аман қаламыз», – деп қорытындылады респондент.
