04.06.2026, 01:06
Қазақстанда алғаш рет зияткерлік өсімдік қорғау жүйесі енгізілді
Жаңа технология зиянкестердің пайда болуын нақты уақыт режимінде бақылауға және фитосанитариялық тәуекелдерді болжауға мүмкіндік береді
Қазақстанда алғаш рет зияткерлік феромондық тұзақтар мен цифрлық болжау технологияларына негізделген өсімдіктерді қорғау жүйесі іске қосылды. Пилоттық жоба Алматы облысындағы «Диқан» шаруа қожалығының алма бағында Ж. Жиембаев атындағы Қазақ өсімдік қорғау және карантині ғылыми-зерттеу институтының ғылыми-зерттеу және ғылыми-техникалық қызмет нәтижелерін коммерцияландыру жобасы аясында қытайлық серіктестермен бірлесіп жүзеге асырылуда.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің мәліметінше, бұл технология әмбебап шешім ретінде қарастырылып отыр және болашақта тек бау-бақша шаруашылығында ғана емес, сонымен қатар басқа да ауыл шаруашылығы дақылдарын, оның ішінде егістік және техникалық дақылдарды өсіруде қолданылуы мүмкін. Бұл елдің агроөнеркәсіптік кешенінде ауқымды цифрлық фитосанитариялық мониторинг жүйесін қалыптастыруға негіз қалайды. Егер сынақ нәтижелері оң болса, жүйе Қазақстанның барлық өңірлеріндегі шаруашылықтарда кеңінен енгізілуі мүмкін.
Жаңа жүйе зиянкестердің пайда болуын нақты уақыт режимінде анықтап қана қоймай, фитосанитариялық болжау үшін де негіз қалыптастырады. Зияткерлік тұзақтардан алынған мәліметтер автоматты түрде онлайн режимде жіберіліп, зиянкестер популяциясының өзгеру динамикасын бақылауға және цифрлық модельдер негізінде жағдайдың одан әрі дамуын болжауға мүмкіндік береді.
Мұндай тәсіл фитосанитариялық тәуекелдерге жауап беру моделінен олардың алдын ала басқарылуына көшуге жағдай жасайды. Бұл қорғаныс шараларын жүргізу мерзімдері мен қажеттілігін дәлірек анықтауға мүмкіндік береді.
Цифрлық мониторингті пайдалану болжамдардың дәлдігін арттыруға, өнім жоғалту қаупін азайтуға және өсімдіктерді қорғау құралдарын тиімдірек пайдалануға ықпал етеді.
